PENTING KEPALA SEKOLAH VOKASIONAL DINA PANGANGGUHAN BISNIS MODEL CANVAS

Oleh Muhamad Alwi, M.Tr. Pi

(Kepala SMKN 1 Sukanagara/KACI)

Cabang Dinas Pendidikan Wilayah VI

Ngaronjatkeun kualitas pendidikan di Sekolah Menengah Kejuruan SMK) mangrupikeun salah sahiji pilar utama pangembangan pendidikan di Indonésia. Pendidikan bermutu bakal ngahasilkeun sumber daya manusa anu cerdas sareng kompetitif (SDM) saluyu sareng visi Kementerian Pendidikan Nasional taun 2025. Kanggo ngawujudkeun visi ieu, upaya diperyogikeun pikeun ningkatkeun kualitas pendidikan sacara teras-terasan ku sadaya pihak. Dumasar kana Permendiknas nomer 13 taun 2007 ngeunaan standar kepala sekolah/madrasah, kompeténsi wirausaha anu dipiboga ku kepala sekolah, nyaéta ngagaduhan tugas ngalaksanakeun pangembangan wirausaha ngalawan dalapan standar di sakola anu dipimpinna ku nguatkeun sumanget wirausaha pikeun nyiptakeun inovasi , kerja keras, gaduh motivasi anu kuat, entong nyerah, sareng gaduh naluri wirausaha. Pikeun sumanget wirausaha kepala sekolah, éta bakal manpaat pisan pikeun pamekaran sakola, khususna pikeun Sekolah Menengah Kejuruan, sabab éta gunana pisan pikeun ngembangkeun unit bisnis di sakola kana unit bisnis anu gunana pikeun ningkatkeun kamampuan interpreunerasi siswa ogé panghasilan sakola.

Gaduh kompeténsi wirausaha ku kepala sekolah bakal janten conto anu tiasa ditingali langsung ku anggota sakola (guru, padamel, sareng murid) janten sacara teu langsung mangrupikeun uleman ka anggota sakola pikeun ngembangkeun kompeténsi wirausaha kepala sekolah. Salah sahiji kamampuan penting anu dipimilik ku kepala SMK nyaéta ngadamel Business Model Canvas (BMC). BMC mangrupikeun strategi manajemén anu dianggo pikeun ngarancang rencana bisnis perusahaan dumasar kana nilai perusahaan, produk, prasarana, konsumén, sareng kauangan. Mimiti diciptakeun ku Alexander Osterwalder di 2005, Business Model Canvas mangrupikeun salah sahiji stratégi manajemén anu paling populer di kalangan bisnis sareng sering diulik di paguron luhur. Popularitas ieu kusabab penampilan anu sederhana sareng gampang dipikaharti tina Kanvas Modél Bisnis. Modél bisnis kanvas mangrupikeun salah sahiji modél bisnis anu berkembang di dunya. Dina istilah anu saderhana, modél bisnis mangrupikeun strategi anu diciptakeun dina mimiti pikeun ngajalankeun bisnis. Modél bisnis ngatur hubungan antara departemen produksi, distributor kana leungeun konsumén. Usaha peryogi strategi anu tiasa ngadukung jalanna usaha ka payun. Kusabab kitu, modél bisnis kanvas tiasa janten salah sahiji alat pikeun nyiptakeun strategi bisnis. Sareng sateuacan nyiptakeun strategi, langkung saé nyiapkeun salapan hal ieu:

Gambar: Tabel Bisnis Model Canvas

Binnis Model Canvas diwangun ku 9 blok anu tiasa dieusian numutkeun unggal titik penting dina rencana bisnis perusahaan. 9 blok kaasup:

1. Value Proposition

Value Proposition mangrupikeun nilai anu diposisikan ku perusahaan pikeun palanggan poténsial. Nilai ieu kalebet produk atanapi jasa ogé kumaha perusahaan hoyong ditingali ku konsumén poténsial.

2. Customer Segments

Dina bisnis, palanggan mangrupikeun komponén anu penting. Ti nasabah hiji perusahaan bakal kéngingkeun pendapatan. Perusahaan tiasa ngeusian blok ieu ku naon jinis segmentasi pelanggan anu aranjeunna tuju pikeun numutkeun dalil nilai.

3. Channels

Unggal perusahaan peryogi sarana atanapi cara pikeun nganteurkeun jasa atanapi produkna ka konsumén. Saluran mangrupikeun cara atanapi cara pikeun nganteurkeun jasa atanapi produk ka konsumén numutkeun bagean anu parantos ditangtoskeun.

4. Customer Relationship

Dina kontéks ieu, anu ditaksir nyaéta kumaha ngawangun hubungan sareng konsumén. Sangkan palanggan henteu gampang ngalih kana usaha anu sanés, penting pisan pikeun ngajantenkeun hubungan anu saé sareng konsumén. Salaku tambahan, pengawasan anu ketat sareng intensif ogé diperyogikeun dina hubungan palanggan.

5. Key activities

Aya seueur kagiatan anu kedah dilakukeun perusahaan dina ngahasilkeun produk atanapi jasa sareng salamet di tengah persaingan. Perusahaan tiasa ngeusian sababaraha jinis kagiatan anu bakal aranjeunna laksanakeun pikeun ngahasilkeun produk sareng jasa dina blok kagiatan konci. Kegiatan konci ogé nunjukkeun kagiatan utama anu kedah diperhatoskeun ku perusahaan.

6. Key Resources

Sumber daya mangrupikeun konci pikeun ngawujudkeun proposisi nilai ngalangkungan kagiatan konci anu bakal dilaksanakeun. Dina sumber daya konci, perusahaan tiasa ngeusian sumberdaya naon waé anu dipibanda, boh tanaga gawé sareng objék anu henteu hirup sapertos alat sareng alat.

7. Key Partnership

Teu aya jalan perusahaan bakal tiasa mandiri tanpa bantosan hubungan ti pihak sanés, boh konsumén boh anu nyayogikeun bahan utama. Pikeun ngagancangkeun hubungan anu dijaga ogé, ngarencanakeun kumaha hubunganana bakal jalan nalika dijalankeun bisnis. Sumber daya konci tiasa dieusian ku pihak mana waé anu kedah diajak damel babarengan pikeun ngahontal tujuan.

8. Revenue Stream

Salaku tambahan kana kagiatan penting anu parantos dijelaskeun dina kagiatan konci, perusahaan kedah nangtoskeun kumaha kauntunganana tina kagiatan konci anu bakal dijalankeun dumasar kana nilai dalil. Aliran panghasilan ngajelaskeun kumaha kauntungan perusahaan nalika bisnis dieksekusi.

9. Cost Structure

Henteu ngan ukur kauntungan, perusahaan kedah mayar sajumlah biaya pikeun ngajalankeun bisnis sareng nguntungkeun. Struktur biaya kalebet jinis biaya anu diperkirakeun ditanggung nalika bisnis jalan. Conto biaya ieu kalebet; nyéwa, internét, listrik, sareng sajabina. Kalayan manajemén pengeluaran anu akurat, usaha bakal langkung épisién sareng nyingkahan résiko karugian.

Mangpaat Usaha Modél Kanvas

Ku ngartos Business Model Canvas di luhur, aya sababaraha manpaat anu bakal karaos ku sakola anu ngembangkeun usaha di sakola na. Mangpaat ieu kalebet;

a.         Pondokkeun nyerat rencana bisnis

Kalayan padika konvensional, palaku bisnis bakal diperyogikeun nyerat panjang ngeunaan rencana bisnis anu bakal dilakukeun. Samentawis éta, sareng Business Model Canvas, perusahaan ngan ukur kedah ngeusian titik-titik perencanaan bisnis numutkeun blok anu ditunjuk tanpa nyerat panjang. Tekad poin-poin penting beuki fokus sareng blok-blok anu parantos disayogikeun.

b.         Ningkatkeun fokus perusahaan kana poin penting tina perencanaan bisnis

BMC museurkeun usahana kana elemen stratégis anu paling penting sareng bakal ngagaduhan pangaruh pangageungna dina kamekaran nyetir. Sifat visual na ngabantuan pamahaman ku tiasa ningali gambaran umum bisnis sahingga ningali bidang kakuatan sareng kalemahan gumantung kana asupanna. Éta ngawangun modél bisnis dina cara sapertos sadayana diwangun sareng langkung ageung tibatan jumlah bagéanna.

c.         Ngurangan résiko kasalahan dina ngajalankeun bisnis

Sacara teu langsung, Business Model Canvas tiasa dianggo salaku dokumén citakan biru bisnis pikeun perusahaan. Nalika jalma bisnis ngalaksanakeun éksékusi bisnis, aranjeunna tiasa ngajantenkeun Modél Bisnis Kanvas janten pedoman pikeun perusahaan menjalani eksekusi bisnis dumasar kana poin anu tos dirancang. Maka, perusahaan tiasa ngirangan résiko kasalahan dina ngajalankeun bisnis.