Penulis: Eulis Saputra

Eulis Saputra
Ku: Eulis Saputra
(Komunitas Cinta Indonesia)
Poe basa indung
Internasional, ditetepkeun ku Unesco saban tanggal 21 Februari. Hiji anugrah
pikeun ngangkat darajat jeung
ngingetkeun yen di sewang-sewang wewengkon di unggal nagara miboga basa
indung. Aya panutur asli anu jejem keneh miara basa asalna. Henteu ngaluli-luli
kana basa indungna. Sarta tetep parigel tur pasehat marake basa indung.
Ku kituna
dipiharep dina tanggal ieu, sakumna
masarakat di sa-dunya sapoe ngaharajakeun ngalarapkeun basa indung di
lingkungan panutur aslina kalawan reueus dina rupaning kagiatan gunem caturna.
Basa indung teh
hiji istilah. Upama dipapandekeun mah
lir ibarat kokocoran huruf,
engang, kecap, kalimah, paragraf nepi ka ngawangun hiji ungkara wacana nu dianggap lahir tina rahim indung.
Nilik tina
rendonan kecapna katangen, ngantet aya dua kecap nu ngandung hiji makna, Basa
Indung.
Basa indung teh
basa tradisi nu mimiti medal dipake pikeun tutur saur, paguneman sapopoe di
lingkungan kulawarga pikeun patalimarga
komunikasi. Dipakena bisa dina wangun lisan atawa tulisan.
Mimiti nerapkeun
ucap dina ngalatih budak sangkan surti kana basa tur bisa nyarita. Nalika
dipepende, dipangdongengkeun, ngobrol, ngolo, nyaram, miwarang, nepi ka
capetangna. Ngolah basa dina paguneman langsung boh teu langsung make basa
tradisi sapopoe nu sacara umum dipisurti di hiji wilayah.
Basa Indung
disebut oge basa daerah. Basa indung gumulung jadi ciri, identitas daerah.
Rupaning ciri nu katangen dina basa
Indung atawa basa daerah, nya eta ku ayana undak-usuk basa. Larapna dina hirup
kumbuh masarakat mah sarua bae jeung basa nasional. Ngalarapkeun etika basa,
rengkuh, pasemon, wirahma, katut lentong.
Basa Indung di
Jawa Barat nya tangtuna basa daerah nu
dipake ku masarakat di tatar Sunda, nya eta basa Sunda. Basa daerah Sunda ieu merenah upama jadi
ajang atikan kaparigelan basa keur masarakat di tatar Sunda, boh di lingkungan kulawarga Sunda, boh lain
Sunda.
Naha make kudu aya
poe basa indung sagala?
Hal ieu teu lesot
tina sababaraha rasa kahariwang. Wireh aya kamandang dina pagaliwotana
palatimarga basa nu ngindung ka waktu ngabapa ka jaman. Dina rupaning media
sosial antar suku, bangsa, katut nagara nu mingkin nyedek, ngangsreg silih sigeung, silih torobos lar sup ka
unggal komuni. Jadi hiji angkeuhan bakal mawa pangaruh kana kaajegan hiji basa.
Onjoyna bisa nambah kabeungharan kecap, hengkerna basa indung bisa
kapopohokeun, kusabab arang midang di
pentas balarea.
Hal ieu ku sabab
aya erongan yen pentingna mikaharti tur miwanoh hiji basa sejen nu bisa jadi
panghubung silaturahim, ngahijikeun pola pikir, gagasan, rasa, jeung cita-cita. boh keur kapentingan
paelmuan, boh bisnis, atawa keur kapentingan-kapentingan lianna. Basa nasional atawa basa
internasional jadi leuwih komunikatif.
Tah ku ayana
pajamanan nu mingkin maju, media basa dina
teknologi digital nu melesat, ngarambah sadunya. Peran basa oge jadi ngilu
ngabelesat. Merlukeun hiji alat tutur nu hebat, nu bisa dipake jadi jambatan
panyaturna kalawan leuwih manjing. Basa Arab, Inggris, Cina, Rusia, Perancis
geus jadi basa internasional. Jadi basa
nu wajib dipiwanoh, dipake dina ajang
silaturahim internasional. Sok sanajan dina emprona mah upama dina rundingan
kanagaraan sok disadiakeun panumbu catur oge. Tetep dina enas-enasna mah kudu
ngawasa basa sejen sangkan nyambung teu tinggaleun warta.
Geus karuheun basa
nasional mah. Di Indonesia anu sakitu pepekna nu rupaning suku bangsa, tangtu
beunghar oge ku basa daerahna. Masing-masing hirup jadi panumbu catur di
daerah-daerahna. Pikeun urusan kanasionalan mah nya basa Indonesia jadi
pameungkeutna.
Tapi, ku ayana
tungtutan jaman ieu tea, teu saeutik nu
ninggalkeun basa asalna. Basa indung, leungiteun tapak basana, kusabab ngudag kana kaperluan komunikasi
publik tea. Ngalap kalaziman nu dipikarti tur dipikaweruh ku balarea. Sangkan nu
ditepikeun teu pasalia maksud.
Tangtu ieu jadi
bangbaluh, kahariwang ti para panyatur basa indung anu satia, inggis ku bisi
rempan ku basa. Inggis bisi basa daerah kapopohokeun ayana. Rempan kasilih ku
basa lain, nu antukna basa daerah tumpur lastari, leungit, ilang musnah dina
caturan hirup kumbuh masarakatna.
Keur panutur asli
basa Sunda nu aktif mah, teu pati ngemut
penting henteuna basa Indung. Sabab geus ngabaju jadi kabutuhan dasar
komunikasi sapopoe. Ieu kapampuh nyarita jadi kaparigelan tambahan keur nu
makena. Togmol dina ngimpi, ngadu'a ka Gusti Alloh, nerap dina komunikasi lahir
jeung batin.
Di Indonesia mah
sabenerna urusan basa mah geus teteg, teu matak galideur, teu kudu kariwang
ilang, apanan geus direngkolkeun dina
UUDna. Kitu deui di Jawa Barat, urusan basa, sastra jeung aksarana Sunda aya
payung hukumna, nya eta Perda No.5 taun 2005.
Kawijakan nu
dilarapkeun dina kahirupan sapopoe, sangkan nanjungkeun wangun kabudayaan
daerah, jadi identitas hiji daerah, panghubung antar warga masarakat di daerah,
oge pangrojong kabeungharan sastra
daerah jeung nasional.
Salila masih aya
nu reueus keneh jadi urang Sunda, make keneh basana, diajarkeun keneh di
sakola, reang keneh di pasar, di kantor, terminal, di mol, di tempat-tempat
umum lianna, ku nu marake basa Sunda, moal hariwang tumpur. sigana basa Sunda
bakal tetep hirup jeung hurip di tatar Jawa Barat.
Tinggal ayeuna
para gegeden, pimpinan pamarentahan,
nonoman, masarakat panutur asli tur penggiat basa naha bisa sauyunan
mageuhan deui fungsi basa daerah atawa basa indung?
#KACI SAGALA BISA#