Penulis: Leni Yunia Daswati

Leni Yunia Daswati
Ku Leni Yunia Daswati
(Guru SMKN 1 SUMEDANG)
Poé Basa Indung Sa
Dunya ditetepkeun ku UNESCO tiap tanggal 21 Fébruari, miéling poé basa indung mangrupakeun
salah sahiji cara pikeun urang Sunda énggoning ngamumulé Basa Sunda. Ngamumulé
Basa Sunda salaku basa indung geus jadi kawajiban urang saréréa nu hirup kumbuh
di tatar Sunda.
Aya sababaraha hal
nu ngadadasaran perluna Basa Sunda ku urang dimumulé :
1. Basa Sunda
mangrupakeun basa indung nu jadi cicirén pikeun urang Sunda. Aya paribasa Sunda "Basa téh cicirén
bangsa, leungit basana ilang bangsana” hartina Basa Sunda mangrupa jati diri
pikeun urang Sunda, lamun leungit Basa Sunda tinangtu bakal ilang bangsa jeung
budaya urang Sunda ari budaya Sunda téh nyaéta budaya nagara Indonesia.
2. Basa Sunda ulah
nepika kasilih ku basa deungeun, paribasa
sunda "palias jati kasilih ku junti"
Basa Sunda nu jadi
basa indung ulah nepika kaiserkeun kayaanna ku basa-basa lian. Komo deui lamun
seug basa sunda jadi basa nu asing di tatar Sunda, ieu kabuktian di jaman
kiwari, kaponcongok pisan budak ayeuna
loba nu teu ngarti Basa Sunda, Basa Sunda dianggap basa asing malah sok
dianggap anéh lamun aya budak leutik nyarita ku Basa Sunda, dianggapna téh
kampungan, tingaleun jaman, kuno, jeung sajabana, sabalikna mun nyarita maké basa
deungeun jadi basa sapopoé kacirina gaya, gaul jeung moderen, hal ieu kacida dihanjakalkeunnana.
3. Basa Sunda
dianggap basa nu hésé di ulik sabab mibanda undak usuk basa. Undak usuk basa
nyaéta tata krama basa sunda, timimiti basa lemes / hormat, basa loma jeung
basa kasar, nu ilaharna osok digunakeun sapopoé basa lemes / hormat keur kasaluhureun atawa keur jalma nu dipihormat,
basa loma keur ka nu sababad / babaturan sapopoé nu geus wawuh,
basa kasar biasana keur ka nu sahandapeun boh umur atawa kalungguhan. Ku
alesan kitu loba budak jaman ayeuna nu nganggap yén pangajaran Basa Sunda
mangrupakeun pangajaran nu panghéséna di antara pangajaran-pangajaran séjénna
di sakola.
Kumaha cara urang
Sunda énggoning ngamumulé Basa Sunda ?. Aya sababaraha taktik di antarana:
Kahiji salawasna
nyarita sapopoé ngagunakeun Basa Sunda nu bener tur luyu jeung undak usuk basa
na, sabab ari basa mah kaparigelan gaul jadi sangkan lancar jeung norolang
akalna kudu dilatih terus-terusan dipaké
basa gaul sapopoé.
Kadua ngabiasakeun
ngalatih anak, incu turunan urang supaya nyarita ngagunakeun Basa Sunda kucara
méré conto nu bener dina nyarita maké basa Sunda di imah séwang-séwangan.
Saupama budak ti mimiti diajar nyarita kuurang dikenalkeun Basa Sunda nu bener
tangtu bakal napel salilana dina ingetannana.
Katilu salian ti
nyarita ku Basa Sunda kudu ngabiasakeun ogé nulis Basa Sunda anu bener, ulah
nepika urang Sunda teu bisa ngabédakeun antara é, e jeung eu. Kacida prihatinna
ngabandungan jaman kiwari aya sawaréh gegedén nu ngaku pituin urang Sunda, tapi
teu bisa nulis basa sunda nu bener. Urang pada-pada silih émutan jeung silih
imeutan lamun batur urang salah nulis Basa Sunda, poma ulah pundung atawa
kasinggung mun aya nu nyarungsum basa sabalikna kudu atoh keur nambahan élmu.
Kaopat miéling poé
Basa Sunda ku cara ngayakeun lomba biantara, lomba maca nulis sajak, lomba
nulis carpon Basa Sunda jeung sajabana.
Dina raraga
Miéling Poé Basa Indung sa Dunya, simkuring seja umajak, hayu urang
ngamumulé Basa Sunda, sabab ngamumulé Basa
Sunda hartina ngamumulé budaya Sunda, budaya bangsa jeung budaya nagara
Indonésia anu ku urang kacida dipikacinta na, ku kituna ngamumulé basa jeung
budaya Sunda lain ukur kawajiban pamaréntah, lain ukur kawajiban sastrawan Sunda,
lain ukur kawajiban budayawan Sunda wungkul tapi mangrupakeun kawajiban urang
saréréa nu hirup kumbuh di tatar Sunda.
Wilujeng Miéling
Poé Basa Indung Sadunya, ulah éra nyarita ku basa Sunda.***