Nu Beuki Udud Mah Tara Bongkok

Ku Olis Aisah, S.Pd.

(Guru SMKN 1 Cikalongkulon)

Panon poe geus meletek ti belah wetan, tanda peuting geus ganti isuk. Komod keur ngaji mapatahan Jang Iduy anakna, jam nu napel dina bilik katempo karek jam 06.00. Nyi Iroh keur nyangu di dapur. Seuneu di hawu ngabeubeula, kadenge seeng saheng, Nyi Iroh enya oge hirup di zaman kiwari, manehna mah masih resep ngagunakeun barang heubeul warisan ti indungna, teuing teu boga duit sugan keur meuli da Komod salakina teu boga gawe tetep. Komod mah ngan ukur gawe sarabutan, aya nu nitah ngaduk nya ngaduk. Mun mansa usum panen di sawah menehna sok kuli dibuat. Mun teu aya pagawean, nya kitu nguseup jadi pagawean matuh.

Beres mapatahan ngaji, Komod singkil make baju nu sok biasa dipake digawe, calana panjang butut, kaos panjang teu poho jeung dudukuy samak anu kuleuheu. Poe Kamari waktu amprok jeung Oding tatangana ngajak gawe di H. Komar nyieun madrasah pikeu barudak diajar ngaji.

"Asak sangu teh Nyi?" Komod nanya ka Nyi Iroh nu keur jongjon di dapur.

"Atos, tah tos ditimbelkeun." Nyi Iroh ngasongkeun timbeul ka salakina.

"Akang rek mangkat ayena, bisi kabeurangan era ku batur," pokna.

"Enya Kang, Nyi Iroh nyium leungeun salakina nu rek kuli ngaduk di H. Komar.”

Jang Iduy nu keur aya di jero imah, lumpat ka dapur nyampeurkeun bapana nu rek indit, leungeun bapana diceukeul terus dicium. Komod seuri atoh ningali polah anakna.

Sanggeus pamit ka Jang Iduy, Komod indit lempang ka kulon. Di jalan Komod nyimpang ka warung teh Imas rek nganjuk udud kretek. Sanggeus udud ditarima terus dibuka, dicokot sabatang sesana dasupkeun kana saku, ceukes paneker diceukesken,udud diseuneut terus dikenyot seureubung haseup kaluar tina irungna. Komod lempang nikreuh maklum jalan rada nanjak. Jegoh-jegoh Komod batuk...udud dicapit dina dua ramona, beres batuk peleunyun deui udud.

Anjog ka buruan H. Komar nu rek garawe geus ngumpul bari nginum cai kopi jeung goreng peuyeum. Komod ngabaur Jeung batur-baturna. Enong anu dieusi sangu cag ditunda, kedeuweuk kana goreng peuyeum, regot kana cai kopi hideung. Panonna peureum benta kawas nikmat pisan. Teu kungsi lila jol Hamdi jeung Kasim dina motor. Nu rek gawe geus kumpul Kabeh. Oding mere parentah ka sakabeh nu rek digawe naon garapan tiap urang. Komod kabagean ngagali taneuh keur pondasi.

Panon poe karasa panas pisan, biasana mun kieu teh maju ka halodo atawa rek turun hujan, can oge sajam digawe baju Komod geus baseh ku kesang. Kasim katingali gegebeur ku dudukuy. Ngadeuketan wanci lohor reup angkeub nu tadi panas ganti ku poek pihujaneun. Teu kungsi lila bener we hujan ngagebret , nu di garawe lalumpat ka hareupeun mushola ngadon ngiuhan. Bari ngadagoan hujan raat Komod jeng nu lainna ngadon dahar timbel anu dibawa sewang-sewangan ti imahna. Ngariung balakecrakan, keur kitu jol Hj. Salamah istrina H.Komar nyandak ketel cai enteh panas sareng goreng kere nila. Atuh nu keur dahar kacida atohna. Cur cai enteh dikucurkeun kana cangkir, reugot cai nu keur mmejehna direugot puguh we nikmat pisan.

Runtah urut bugkus timbel dipiceun kana carangka anu ngahaja disayagikeun keur tempat runtah. Terus nu garawe ngaluarkeun ududeun, ngadon arudud bari ngadagoan waktu solat. Hujan beuki ngaleutikan katingali ngeprul jiga girimis, panon poe teu katingali balik deui, sanggeus beres solat gawe diteruskeun deui. Komod sabaraha kali batuk, bajuna nu tadi diganti waktu solat lohor geus baseuh ku cai hujan.

“Mod ari keur batuk, ereun hela udud,” cek Kasim nu tingali Komod rek nyeneut deui udud.

“Kumaha atuh Sim, da tiris,” cek Komod.

“Nya tahan we, da engke ge moal,” cek Kasim.

Komod nurut, udud nu rek diseuneut diasupkeun deui kana bungkusna. Sanajan bari tiris ge digawe poe harita beres nepi ka jam satengah opat. Komod milu balik ka kasim naek motor nepi kapengkolan imah Kasim. Ti pengkolan Komod lempang muru ka imahna, kurang lewih sapuluh menit nepi ka imahna. Nyi Iroh jeung Jang Iduy keur aya di tepas. Ningali bapana datang Iduy lumpat ngabageakeun. Nyi Iroh buburu nyokot anduk da ningali baju salakina baseuh.

“Aya cai panas teu Nyi, Akang rek mandi moal kuat ku cai tiis mah.” Komod nyarita bari ngadegdeg.

Nyi Iroh teu nyarita tapi indit ka dapur, waktu balik deui ngajingjing ember plastik hideng anu dieusi cai ngebul. Komod mawa cai ka pancuran rek mandi. Tos solat asyar Komod nyamperkeun anak jeung pamajikanna ngadon ngariung di tepas. Jegoh-jegoh Komod batuk sababara kali.

“Akang udud waenya?” Nyi Iroh nanya salakina.

Komod teu ngajawab da rumasa, manehna api-api teu ngadenge. jegoh deui, jegoh deui batuk tambah kereup. Nyi Iroh nyokot cai haneut keur salakina, kayu putih nu biasa dipake ngabalur Iduy mun tos mandi digosokeun kana tonggong jeun dada Komod.

“Kang tong udud wae coba, ngarah teu batuk, kuring sieun mun Akang gering jiga baheula batuk teu cageur-cageur.” Nyi Iroh mimiti ngeudalkeun kasieuna. Nyi Iroh geus sababaraha kali ngabejaan salakina sangkan ulah udud wae tapi salakina noyod.

“Nya engke mun bisa,” cek Komod asal.

“Da kudu niat atuh Kang, bari ulah diengke-engke.” Nyi Iroh rada camberut.

“Akang apal teu aya jalma nu nyarita kieu….”

“Nyarita kumaha, maksud Nyai?” Komod panasaran.

“Nu beuki udud mah tara bongkok.”

Komod hudang, ”Bener eta teh Nyi?” nyarita kitu bari geus ngaragamang deui kana udud anu aya dina galar terus diseuneut.” Ningali kitu Nyi Iroh ngarawel udud anu aya dina ramo salakina, udud anu geus hurung dikusekeun kana asbak nepi ka potong, Komod kur bisa bengong ningali polah nyi Iroh.

“Ari Nyai nanaonan?” nyarita kituna teh Komod bari rada molotot.

“Ari Akang teu ngarti atawa pura-pura teu ngarti? Hartina jalma anu beuki udud bari eweh aturana jiga Akang umurna moal nepi ka bongkok da memeh kolot geus maot.”

“Astagfirulloh, Nyai hayang jadi randa lain jiga Si Teti? ngarah bisa jadi TKW ka Saudi.” Komod katingali ameuk.

Nyi Iroh seserian ningali salakina ameuk teh, “Ari Akang kunaon, puguh kuring mah nyaah matak ngabejaan ka Akang oge, ngingetan pan Akang mah mindeng batuk terus ceuk dokter teu menang udud, boro-boro Akang maot, Akang geuring oge kahayang mah ulah. Kuring mah teu boga sasaha, kur boga Akang jeung si Ujang, teu karasa kitu ku Akang, mun kuring nyaah ka Akang?”cek Nyi Iroh panjang lebar.

Komod ngahuleng , aya benerna oge cek hatena ucapan pamajikanna. Ti mimiti kawin nepi ka ayena rumah tangga 10 taun, Nyi Iroh tara nyieun peta nu nguciwakeun, dinafkahan sabara wae teu weleh narima, terus basa manehna geuring, pan pamajikanna nu neangan duit keur kabutuhan sapopoe jeung keur meuli ubar teh, kucara narima nyeuseuh jeung ngaleot baju nu tatangga.

Komod nyokot udud anu kari satengah bungkus, sok udud diasongkeun ka Nyi Iroh. Ayena Nyi Iroh nu ngahuleung. “Tendeun ku Nyai, Akang mah jatahan we sabatang sapoe da eren mah can bisa.”

Nyi Iroh seuri bari nepukan pundak salakina.